İçeriğe geç
Gün Sonu Takip · 22 Kasım 2026 Pazar

COP31 taslağında 2035 hedefi var, fosil yakıta açık taahhüt yok

Gün boyu öne çıkan başlıklar konuşulurken COP31’de hazırlanan karar taslağı, enerji ve iklim politikalarının yönünü belirleyebilecek bir metin olarak yakından izlenmeli. Çünkü taslakta bazı hedefler yer alsa da fosil yakıtlardan çıkış konusunda açık bir taahhüt bulunmuyor; nihai metin ise müzakerelerden sonra şekillenecek.

Antalya’daki COP31 görüşmelerinde 10 sayfa ve 94 maddeden oluşan yeni karar taslağı taraf ülkelerin değerlendirmesine sunuldu. Metin, yalnızca zirve salonlarında yapılan diplomatik temasların kaydı değil; iklim finansmanından enerji yatırımlarına, ormansızlaşmayla mücadeleden gelişmekte olan ülkelere desteğe kadar uzanan başlıkları içeriyor. Bu nedenle taslağın hangi hedefleri koruduğu kadar, hangi konularda ortak bir ifade kuramadığı da önemli.

Taslakta küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefi, yenilenebilir enerji yatırımları ve iklim finansmanı gibi konular yer alıyor. Türkiye’nin önerdiği “35’te 35” hedefi de müzakerelerin dikkat çeken başlıklarından biri: Elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 21 düzeyinden yüzde 35’e çıkarılması öngörülüyor. Habere göre 75’ten fazla ülke bu hedefe destek açıkladı.

Bu destek, önerinin müzakere masasında karşılık bulduğunu gösteriyor; ancak tek başına nihai karara dönüştüğü anlamına gelmiyor. Taslak, Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı’nın değerlendirmesine sunulmak üzere hazırlandı ve ülkelerin görüşleriyle müzakereler sürüyor. Dolayısıyla yüzde 35 hedefinin son metinde nasıl yer alacağı, yalnızca açıklanan destek sayısına değil, tarafların ortak bir kararda uzlaşıp uzlaşamayacağına da bağlı.

Asıl dikkat edilmesi gereken boşluk ise fosil yakıt kullanımı. Taslakta fosil yakıt kullanımını aşamalı olarak sona erdirmeye yönelik açık bir taahhüt bulunmuyor; bunun yerine düşük sera gazı emisyonlu ve iklim değişikliğine dayanıklı kalkınmaya geçişin hızlandırılması ifadesi yer alıyor. Bu iki ifade aynı şeyi söylemiyor: Metin bir dönüşüm yönü tarif ediyor, ancak fosil yakıtlardan çıkış için açık bir taahhüt ortaya koymuyor.

Müzakerelerdeki ayrışma, bu farkın yalnızca kelime seçimi olmadığını da gösteriyor. Türkiye’nin taslağında 1,5 derece kararlılığı ve 2035 elektrifikasyon hedefinin yanı sıra karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojileri ile uyum finansmanının 2035’e kadar en az üç katına çıkarılması da bulunuyor. Ancak Avrupa Birliği heyeti taslağa itiraz etti ve toplantı salonundan ayrıldı; görüşmeler fosil yakıt ifadeleri ile elektrifikasyon hedefinin kapsamı üzerinde anlaşmazlıkla sürdü.

Buradan nihai kararın nasıl çıkacağına dair kesin bir sonuç üretmek mümkün değil; verilen bilgiler, uzlaşının henüz sağlanmadığını gösteriyor. Türkiye’nin önerisine çok sayıda ülkenin destek vermesi ile AB heyetinin itirazı aynı müzakere tablosunun iki farklı yönü. Taslağın Genel Kurul’da değerlendirilmesi ve nihai kararın görüşmeler tamamlandıktan sonra belirlenmesi, şu aşamada izlenecek somut süreci oluşturuyor.

Bu yüzden COP31’in bundan sonraki adımında yalnızca hangi hedeflerin metinde kaldığına değil, taahhütlerin ne kadar açık yazıldığına da bakılmalı. 2035 için sayısal bir elektrifikasyon hedefi önerilmiş durumda; buna karşılık fosil yakıtların aşamalı sona erdirilmesine ilişkin açık bir ifade taslakta yok. Nihai metin müzakerelerden sonra belirlenecek; iklim politikası açısından asıl ölçü, bu iki başlığın kararda nasıl karşılık bulacağı olacak.

Bu köşe, Yakın Takip yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Yakın Takip Muhabir.App platformu üyesidir.