GSS borçları için 5,6 milyar liralık teklif 2,2 milyonu kapsıyor
Gün boyu siyasi açıklamalar öne çıkarken, milyonlarca kişinin sağlık sigortası borcunu ilgilendiren düzenleme komisyon aşamasında kabul edildi. Teklif henüz yasalaşmış değil; bu nedenle kapsamı ve son metni yakından izlenmeli.
TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifi, 1 Ocak 2017’den önceye ait ödenmemiş genel sağlık sigortası primlerinin tahsilinden vazgeçilmesini öngörüyor. Düzenleme yalnızca ana prim borcunu değil, bu borçlara bağlı gecikme cezası, zam ve diğer fer’î alacakları da kapsıyor. Tekliften yararlanması beklenen kişi sayısı 2 milyon 199 bin 869; vazgeçilmesi öngörülen toplam alacak ise 5 milyar 627 milyon 666 bin lira.
Bu rakamlar, haberin neden sıradan bir komisyon gelişmesi olarak geçiştirilemeyeceğini gösteriyor. Söz konusu olan, milyonlarca kişinin geçmişten gelen GSS prim borcunun ve bu borçlara eklenen kalemlerin geleceği. Bir kişi için borcun ortadan kalkmasıyla, devletin milyarlarca liralık alacağın tahsilinden vazgeçmesi aynı düzenlemenin iki yüzü. Dolayısıyla hem borçluların ne kadarının ve hangi borç kalemlerinin kapsamda olduğunu hem de kamu alacağına ilişkin kararın nasıl sonuçlanacağını izlemek gerekiyor.
Önemli bir sınır da tarihte: Teklif, 1 Ocak 2017’den önceye ait ödenmemiş prim borçları için hazırlanmış. Bu ifade, düzenlemenin bütün GSS borçlarını kapsamadığını gösteriyor; borcun hangi döneme ait olduğu, yararlanabilecek kişiler açısından belirleyici olacak. Komisyon kabulüyle teklifin kapsamı netleşmiş olsa da uygulamanın nasıl işleyeceğine ilişkin ayrıntıları yalnızca haberdeki bilgilerden çıkaramayız.
Teklif, yürürlük tarihine kadar ödenmiş tutarlar için iade ya da mahsup yapılmamasını da öngörüyor. Bu hüküm, aynı döneme ilişkin borcu bulunan kişiler arasında, borcunu önceden ödeyenlerle düzenlemeden sonra kapsam dahilinde kalacak borçları tahsil edilmeyecek olanlar bakımından farklı bir sonuç doğurabilir. Bu nedenle düzenlemenin yalnızca toplam tutarına değil, ödeme yapmış olanlara ilişkin hükmüne de dikkat etmek gerekiyor.
Burada altı çizilmesi gereken nokta, borcun silindiği değil, komisyonda kabul edilen teklifin tahsilattan vazgeçilmesini öngördüğüdür. Haberde düzenlemenin henüz teklif aşamasında olduğu belirtiliyor; komisyon kararı, tek başına yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Şimdi takip edilmesi gereken, teklifin sonraki yasama aşamalarında nasıl ele alınacağı ve nihai metinde bu kapsamın korunup korunmayacağı.
Teklifte istihdam ve mesleki eğitim teşviklerine ilişkin başka düzenlemeler de bulunuyor; ancak GSS maddesinin etkisi, doğrudan kişi sayısı ve borç tutarıyla ölçülebilecek kadar geniş. Yaklaşık 2,2 milyon kişi için öngörülen değişikliğin ne zaman ve hangi koşullarla uygulanacağı, yalnızca bir bütçe kalemi değil, vatandaşların sağlık sigortası borçlarıyla kurduğu ilişkinin de parçası. Bu nedenle komisyon haberinin devamında, teklifin kabul edilip edilmediği kadar, 5,6 milyar liralık alacak ve kapsam sınırlarının son metinde nasıl yer aldığı da izlenmeli.
Bu köşe, Yakın Takip yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

