Atatürk'ün Fransızca diyaloğu ilk kez izleyiciyle buluştu

Mustafa Kemal Atatürk'ün 11 Kasım 1930'da Ankara'daki Gazi Orman Çiftliği'nde ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Joseph Grew ile buluştuğu ve Amerikan halkına seslendiği görüntüler, tarih araştırmacısı Ali Taner Tümer'in çalışmasıyla yeniden yayımlandı. Görüntüler, Kronik Doküman adlı YouTube kanalında izleyiciyle buluştu.

Daha önce farklı bölümleri çeşitli arşivlerde yer alan kayıtlar; film görüntüleri, dönemin gazeteleri ve ulaşılabilen fotoğraflar bir araya getirilerek bütünlüklü bir versiyon hâline getirildi. Görüşme, Cumhuriyet'in kuruluşunun 7'nci yılında gerçekleşti.

Görüntülerde, Atatürk'ün Amerikan halkına hitabından hemen önce Grew ile Fransızca yaptığı kısa diyalog da yer aldı. Grew'in konuşmasını tamamlamasının ardından Atatürk Fransızca söz istedi; Büyükelçi de Fransızca, “Lütfen ekselansları” diye karşılık verdi. Atatürk daha sonra konuşmasına Türkçe başladı.

Ali Taner Tümer, Atatürk'ün Grew ile çiftliği gezerken Fransızca konuştuğu başka görüntülerin daha önce yayımlandığını, ancak hitaptan önceki bu kesitin ilk kez paylaşıldığını belirtti. Tümer, kaydın Atatürk'ün Fransızcaya hâkimiyetini gösteren önemli bir görüntü olduğunu söyledi.

Atatürk konuşmasında “Türk milleti tab'en demokrattır” diyerek Türk toplumunun demokratik karakterine vurgu yaptı. Amerikan demokrasisinin ulusal birliğin kurulmasındaki rolüne değinirken iki ülkenin millet egemenliği ve demokrasi temelindeki ortak değerlerinden söz etti.

Konuşmada Türk ve Amerikan halkları arasındaki sevgi ve dostluğun önemine de dikkat çekildi. Atatürk, karşılıklı yakınlığın geçmişten gelen yanlış düşünce ve önyargıları giderebileceğini, insanlığın mazi hurafelerini silerek ilerlemesi gerektiğini ifade etti.